Turkish Airlines, 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 130 ülkeye uçarak dünyadaki diğer tüm havayollarından daha fazla ülkeye hizmet veriyor. Bu rakam Air France-KLM, Lufthansa ve Emirates’in ulaşabildiği ülke sayısının üzerinde. Bu fark, havayolunun kendisinden çok altında oturduğu coğrafyayla ilgili.

Boğaz kıyısında bir çimenli alan

İstanbul, iki kıtaya yayılmış tek büyük dünya kenti. İstanbul Boğazı şehrin Avrupa yakasıyla Asya yakasını birbirinden ayırıyor. Ticari havacılık şehre 1933’te tarihi yarımadanın yaklaşık 24 km batısındaki Yeşilköy’de açılan çimenli bir pistle geldi. Bu alan 1953’te asfaltlı bir sivil havalimanına dönüştü, 1985’te Atatürk Uluslararası adını aldı ve Türkiye’nin ana giriş kapısı haline geldi.

2010’ların başında Atatürk Havalimanı bir sıkışıklık sorunu yaşıyordu. Turkish Airlines Afrika’ya, Orta Asya’ya ve Kafkaslara hızla genişlerken havalimanının pistleri, taksi yolları ve sahası bu büyümeyi kaldıramaz duruma gelmişti. Devlet erken davrandı. 2015’te şehrin kuzeyinde, Karadeniz kıyısına yakın yaklaşık 76 kilometrekarelik ormandan kazanılmış arazide yeni havalimanının inşaatına başlandı.

Yerini alan bu havalimanı, yani IST ya da İstanbul Havalimanı, 2019’da ticari trafiğe açıldı ve Turkish Airlines’ın tüm tarifeli operasyonlarını 45 saatlik bir pencerede üzerine aldı. Tasarım hedefi tamamen bittiğinde dört terminal ve altı pist üzerinden yılda 200 milyon yolcu. Şu anda hizmet veren tek terminal bile taban alanı bakımından dünyanın en büyük binalarından biri ve açılışından sonraki üç yıl içinde IST, Turkish Airlines’ın Avrupa’nın en çok varış noktasına ulaşan merkez havayolu konumunu geri kazandırdı.

Coğrafi avantaj burada belirleyici olan. İstanbul’dan dört saatlik bir uçuş yarıçapı, Londra’dan Lagos’a, Moskova’dan Mumbai’ye uzanan ve bir milyardan fazla insanı barındıran yaklaşık 60 ülkeyi kapsıyor. Dünyada böyle bir bölgenin tam ortasında oturan çok az şehir var.

İstanbul SkyChart’ta nasıl oynanıyor

SkyChart’ın ekonomik modelinde İstanbul, 496 şehirlik haritadaki 103 merkez şehirden biri. Ekonomik değeri 85, turistik çekiciliği ise 95. Bu turist puanı simülasyondaki en üst kademe ve İstanbul bunu Sydney, Tokyo ve Bangkok ile paylaşıyor. İş ağırlığıyla tatil cazibesinin bu ölçüde birleşmesi alışılmadık bir durum. Çoğu şehir bir tarafa eğilim gösterir (Zurich modern bir iş merkeziyken turistik çekimi orta düzeydedir, Cancun’da durum tam tersidir), İstanbul ise her iki tarafı da yüksek yoğunlukta taşıyor.

90 yıllık simülasyonun ön tarafından başlayan bir oyuncu için İstanbul, açılıştaki ham trafikten çok ağınızda nerede konumlandığıyla ilgili olarak ilgi çekici. İstanbul’dan yaklaşık 4.000 km yarıçap içindeki herhangi bir yere rota açtığınızda, normalde bir Batı Avrupa merkezi üzerinden iki bacaklı bir bağlantı gerektirecek iki bölgeyi birbirine bağlamış oluyorsunuz. Birkaç tane böyle bağlantı kurduğunuzda şehrin merkez statüsü gerçek anlamda kazandırmaya başlıyor. Aktarmalı yolcular, noktadan noktaya talebin üzerine biniyor ve slot tahsisiniz, sıradan bir kalkış-varış pazarında çalıştığından çok daha verimli çalışıyor.

Simülasyonda nüfus 704.000’den başlıyor ve yıllık yüzde iki büyüme oranına sahip. 1990’lar kampanya on yılına gelindiğinde 8 ila 10 milyonluk bir metropole iniş yapıyor olacaksınız ve şehrin ana kapılarındaki slot kıtlığı arka plan ayrıntısı olmaktan çıkıp stratejik bir mesele haline geliyor. Simülasyonun erken döneminde slot pozisyonlarını sabitleyen oyuncular bunları genellikle elinde tutuyor. Ekonomik gerekçenin gözle görülür hale gelmesini bekleyenler ise çoğu zaman kapıyı kapanmış buluyor.

Stratejik çıkarım

Merkez şehirlerde her zaman akla gelen yaklaşım, rakamlar yatırımı haklı çıkarana kadar slot ayırmamak. İstanbul’da bu yaklaşım genellikle çok geç kalıyor. Slot fiyatlandırması simülasyon ilerledikçe şehrin ekonomik değeriyle birlikte ölçekleniyor ve gerçek bir süper merkez haline gelen şehirler (İstanbul, Dubai ve Singapore bunların arasında) bu skalada en dik eğrilere sahip oluyor.

1960’larda veya 70’lerde mütevazı bir yük taşıyan İstanbul rotasının bakımı ucuzdur ve şehrin nüfusu önce iki katına, sonra yine iki katına çıktığında size bir slot çıpası kazandırır. 1960’lara ulaştığınızda İstanbul’u uzun menzilli bir dar gövdeli uçakla eşleştirin ve Avrupa’nın büyük bölümüne, Kuzey Afrika’ya, Orta Doğu’ya ve Orta Asya’ya tek bir üsten hizmet verin. Bu tür bir coğrafi kaldıracı haritanın başka yerinde bulmak zordur ve gerçek dünyadaki aynı stratejinin son yirmi yılda Turkish Airlines için makul ölçüde işe yaramasının nedeni de tam olarak bu.

Wishlist SkyChart on Steam

SkyChart: Airline Executive is a deep airline management simulation spanning 90 years of aviation history, from the flying boats of 1930 to the modern jet age. It’s the spiritual successor to Aerobiz that fans have been waiting 30 years for.

→ Wishlist SkyChart on Steam

Or play the alpha on itch.io right now.